Tôi đã thử Claude Design hôm qua và tôi có một giả thuyết về việc mọi thứ sẽ diễn ra như thế nào.
Khi các team sản phẩm mở rộng và thiết kế cần chứng minh giá trị của mình trong tổ chức kỹ thuật, nó bị đẩy theo hướng hệ thống hóa — và Figma đã tạo ra bộ “primitive” riêng để phục vụ điều đó: component, style, biến (variables), props, v.v.
Một số khái niệm vay mượn từ lập trình, một số thì không, và tổng thể hệ thống này không thực sự khớp hoàn toàn với bất kỳ thứ gì. Guideline liên tục thay đổi, migration chồng chất, và nếu bạn muốn tự động hóa thì chỉ có một vài plugin khá kém.
Hệ thống trở nên phức tạp đến mức hiện nay có những vai trò thiết kế chỉ chuyên xử lý chính hệ thống đó.
Luôn tồn tại một sự giằng co giữa Figma và code về việc đâu là “nguồn chân lý” (source of truth).
Figma đã thắng Sketch một phần vì khẳng định rằng file thiết kế sẽ là trung tâm.
Nhưng chiến thắng đó có một cái giá ẩn.
Do định dạng đóng, khó thao tác bằng code và gần như không được tài liệu hóa đầy đủ, Figma vô tình tự loại mình khỏi dữ liệu huấn luyện của AI.
LLM được huấn luyện trên code, không phải primitive của Figma — nên mô hình không hiểu chúng.
Khi code ngày càng dễ viết hơn với designer và agent ngày càng mạnh hơn, “nguồn chân lý” sẽ tự nhiên quay trở lại code.
Toàn bộ hạ tầng phức tạp mà Figma xây dựng trong 10 năm qua sẽ trở nên... kỳ quặc.
Tại sao phải làm việc với một bản mô phỏng kém chính xác, khi bạn có thể làm trực tiếp với thứ sẽ được triển khai thật?
Nếu muốn làm gốm, tại sao lại vẽ tranh màu nước về cái bình thay vì nặn đất sét?
Tại công ty, chúng tôi đã dành rất nhiều thời gian để “đồng bộ ngược” các thay đổi từ code về Figma — và nó thực sự rất tệ.
Tôi không thể chia sẻ file nội bộ, nhưng đây là design system của chính Figma:
Panel biến màu với hàng trăm biến và nhiều chế độ
Component với nhiều biến thể và props phức tạp
Style hiệu ứng được định nghĩa riêng để ánh xạ sang CSS
Component với hàng loạt trạng thái và biến thể
Đây là file của chính Figma. Được xây bởi đội ngũ tốt nhất của họ. Đây là “chuẩn vàng”.
Hãy tưởng tượng bạn debug một màu sai:
Bạn kiểm tra component → component dùng variable → variable tham chiếu variable khác → variable đó phụ thuộc vào mode → mode bị override ở instance → instance nằm trong component lồng nhau có library swap.
Đến đây, bạn hoặc là mở code, hoặc là bỏ nghề đi nuôi cừu vì quá sức chịu đựng.
Khi “nguồn chân lý” quay lại code, Figma rơi vào một vị trí khá kỳ lạ: giữ một hệ thống thủ công, tiền-AI mà nếu xây lại từ đầu hôm nay, không ai làm như vậy nữa.
Thiết kế sẽ tách thành hai hướng
Tôi nghĩ tooling design sẽ tách thành hai nhánh riêng.
Giống như reset lại cuộc đua giữa Figma và các công cụ khác — câu hỏi vẫn là: công cụ nào giúp designer thể hiện ý tưởng nhanh nhất?
Spoiler: không phải Figma Make.
Figma Make chủ yếu phục vụ những người đã “ở trong hệ sinh thái”. Nó đọc từ style, component, props riêng của Figma và vẫn giữ file design làm trung tâm.
Đó là công cụ dành cho người muốn (hoặc buộc phải) ở lại hệ thống đó.
Claude Design thì đi hướng ngược lại.
Nó theo triết lý “truth to materials” — sản phẩm nên trung thực với bản chất của nó.
Figma là một hệ thống cứng nhắc được “bọc” bởi vẻ ngoài linh hoạt.
Claude Design thì đơn giản hơn:
HTML và JavaScript — đúng bản chất.
“Truth to materials” — vật liệu là chính nó
Nó có một lợi thế lớn: liên kết với Claude Code.
Trong tương lai, Claude Design có thể xuất trực tiếp sang Claude Code và ngược lại.
Onboarding đã cho phép import repo.
Vòng lặp giữa thiết kế và triển khai — vốn luôn là điểm đau — có thể trở thành một cuộc hội thoại duy nhất.
Hướng thứ hai: thiết kế thuần sáng tạo
Công cụ thứ hai sẽ không liên quan đến code.
Đó sẽ là môi trường sáng tạo thuần túy — nơi bạn thử nghiệm layout, hiệu ứng, màu sắc mà không bị ràng buộc bởi hệ thống hay logic.
Có thể là app iPad với bút, hoặc công cụ giống Photoshop tập trung vào composition chất lượng cao.
Khi không còn bị giới hạn bởi CSS, khả năng sáng tạo sẽ mở rộng.
Thực tế, việc Figma chỉ có shadow và blur trong phần lớn thời gian tồn tại là điều khá kỳ lạ.
Kết luận
Khoảnh khắc “Sketch moment” của Figma đang đến gần.
Và cuộc đua mới đã bắt đầu.