Nếu trong một thế giới có AI tạo sinh, ai cũng có thể tự xây dựng phần mềm, thì khi mua phần mềm, người ta thực sự đang trả tiền cho điều gì?
Tại sao người ta lại mua phần mềm?
Mọi phần mềm đều là một loại hàng hóa.
Về lý thuyết, ai cũng có thể tự xây dựng nó.
Nhưng họ đã không làm vậy, bởi vì độ phức tạp và chi phí nội tại để tự xây dựng một giải pháp là rất cao. Cao hơn nhiều so với chi phí trả tiền cho người khác để cung cấp giải pháp đó.

AI tạo sinh làm giảm chi phí xây dựng giải pháp theo cấp số nhân. Nó cho phép mọi người tạo ra đúng thứ họ cần để giải quyết một vấn đề cụ thể tại một thời điểm cụ thể. Nó cho phép họ sở hữu các giải pháp của riêng mình.
Điều này rất tuyệt cho nhiều vấn đề cụ thể cần giải pháp cụ thể — những vấn đề vốn dĩ trước đây không dễ được giải quyết. Đây vốn là lời hứa lâu đời của máy tính, lập trình và hacking. Nhưng có một sự khác biệt giữa việc giải quyết vấn đề cụ thể của bạn và việc sở hữu cả một miền vấn đề.
Trả tiền cho phần mềm không phải là trả tiền cho một giải pháp. Đó là trả tiền để người khác sở hữu một vấn đề.
Đó là trả tiền cho người có đủ “gu” và bối cảnh để suy nghĩ thấu đáo các chi tiết. Trả tiền cho hệ thống vận hành và cấu trúc cần thiết để mở rộng, duy trì và giải quyết những vấn đề lớn hơn nữa. Trả tiền cho các mối quan hệ giúp kết nối, trừu tượng hóa và mở rộng phạm vi của vấn đề theo những cách mà bạn không thể làm được — bởi vì bạn chỉ sở hữu một giải pháp cụ thể, chứ không sở hữu toàn bộ vấn đề.
Những nhà lãnh đạo quyết tâm dùng AI tạo sinh để xây dựng mọi thứ nội bộ đang yêu cầu công ty của mình phải sở hữu một danh mục giải pháp rất rộng — và cùng với đó là một danh mục vấn đề cũng rộng tương ứng. Nhưng khi một giải pháp gặp lỗi, khi cần thêm khả năng mới, hoặc khi xuất hiện một trường hợp biên (edge case), nó đòi hỏi sự phán đoán liên tục. Nó đòi hỏi quyền sở hữu vấn đề. Và khi một công ty tự duy trì các giải pháp của mình, họ đang tiêu tốn sự chú ý vào những vấn đề đó thay vì vào chính vấn đề mà họ thực sự bán ra thị trường. Họ đang tự cho phép mình trở nên mất tập trung.
Và hơn nữa, nếu mọi công ty đều tự xây dựng tất cả giải pháp thay vì mua phần mềm, thì cuối cùng ai sẽ còn lại để họ bán sản phẩm của mình?